Kiedyś Festiwal Piosenki Żołnierskiej, dziś TransPort Literacki

Kołobrzeg od lat zmienia swoją kulturalną tożsamość – z miasta masowej, estradowej rozrywki w jedną z najważniejszych w tej części Europy przestrzeni rozmowy o literaturze, języku i współczesności. Rok temu TransPort Literacki, który w świadomości odbiorców w Polsce i za granicą coraz wyraźniej funkcjonuje jako najbardziej rozpoznawalne wydarzenie kulturalne miasta, odwiedzili dyrektorki i dyrektorzy największych europejskich festiwali literackich – m.in. z Barcelony, Berlina i Brukseli – zgodnie uznając, że zachodniopomorskie wydarzenie osiągnęło porównywalny międzynarodowy status.

Potwierdzeniem tej pozycji jest trwający nabór do czterech programów TransPortu Literackiego, w tym dwóch nowych – „Kadr Literatury” i „Kreatywna literatura”. Do tegorocznej edycji napłynęło już ponad 900 zgłoszeń, w tym także od kołobrzeskich twórczyń, a chęć udziału w festiwalowych Pracowniach zadeklarowała rekordowa w historii programu „Wydaje debiutancką książkę” liczba 638 osób. Dzięki flagowemu projektowi Biura Literackiego – Połowowi, którego pierwsze edycje odbywały się również w Kołobrzegu, wsparcie otrzymało ponad 60 debiutujących autorek i autorów. Jedną z jego laureatek jest Antonina Tosiek, nagrodzona w ubiegłym roku Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej oraz Nagrodą Literacką m.st. Warszawy za tom żertwy, wydany w Kołobrzegu. Podczas piątkowej konferencji prasowej Biuro Literackie ogłosiło nazwiska pierwszych zagranicznych gości 31. edycji festiwalu. Do Kołobrzegu przyjedzie Péter Nádas – węgierski prozaik, autor Pamięci, powieści wydanej również w tym mieście, którą Susan Sontag nazwała „największą powieścią naszych czasów”. Drugim zapowiedzianym gościem jest Paula Meehan, jedna z najważniejszych irlandzkich poetek, laureatka licznych wyróżnień. Pierwszym gościem krajowym jest Tomek Lipiński – muzyk, autor tekstów i ikona polskiej kultury niezależnej, niedawny laureat Paszportu „Polityki” w kategorii Kreator kultury. Biuro Literackie zapowiada wydanie w serii „33. Piosenki na papierze” antologię jego tekstów z obszernym omówieniem twórczości autorstwa Artura Burszty. Do grona stałych partnerów festiwalu – Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego, Coffeedesku, fundatora nagrody „Koło brzegu poezji i prozy”, oraz Pufy Design – dołącza w tym roku TVN Warner Bros. Discovery, grupa stojąca w Polsce za TVN i platformą Player, a globalnie m.in. za HBO Max, Warner Bros. Studio i Warner Records. Festiwal zyskuje również nową bazę organizacyjną – Hotel Senator w Dźwirzynie, w którym odbędą się wybrane wydarzenia programu oraz 35 festiwalowych Pracowni. Ważną częścią TransPortu pozostają także działania edukacyjne dla dzieci i młodzieży z terenu gminy Kołobrzeg, realizowane we współpracy ze szkołami i starostwem powiatowym. TransPort Literacki wchodzi w czwartą dekadę działalności – nie jako jubileuszowy pomnik, lecz jako żywy, rozwijający się organizm. Festiwal stał się platformą łączącą twórców, czytelniczki i czytelników, edukację, sztuki performatywne i nowe technologie. Zachowując prestiż i międzynarodową rangę, nie traci przy tym lokalnego zakorzenienia ani bezpośredniego kontaktu z publicznością. Kolejne lata mają być czasem dalszego umacniania europejskiej pozycji festiwalu, rozwoju działalności wydawniczej Biura Literackiego oraz realizacji międzynarodowych programów twórczych. Najważniejsze pozostaje jednak to, co od początku stanowiło sens TransPortu Literackiego: budowanie wspólnoty opartej na odwadze twórczej, refleksji i dialogu – w Kołobrzegu i poza nim.